Meldingsplicht of vertrouwen
We kunnen niet vertrouwen op het moreel vermogen van de farmaceutische industrie, daarom moeten er meer regels komen waaronder een meldingsplicht voor onderzoeksresultaten. Hoogleraar Trudy Dehue betoogde dit in het NRC Handelsblad (23 februari). De Federa wil daarentegen werken aan het kunnen vertrouwen van elkaar en aan de deskundigheid en integriteit van medisch onderzoekers.
Dehue focust op het onderzoek van antidepressiva, waarbij ze wangedrag van onderzoekers uit de farmaceutische industrie aan de kaak stelt. Zij stelt onder andere dat de controleurs (van o.a. College ter Beoordeling van Geneesmiddelen, CBG) ook niet totaal onafhankelijk zijn van de farmaceutische industrie. Naast het invoeren van een meldingsplicht voor onderzoeksresultaten, vindt zij ook nog extra maatregelen nodig. Zij lijkt daarbij te duiden op het verplicht publiek maken van gegevens met betrekking tot veiligheid en op het aanstellen van onafhankelijke beoordelaars van de onderzoeksresultaten in de openbare registers.

Reactie in het NRC van CBG - voorzitter prof. dr. Bert Leufkens
Bij het bepalen van de geschiktheid van een medicijn voor een bepaalde patiëntengroep zal met een onzekerheidsfactor rekening moeten worden gehouden. "Het vragen naar absolute zekerheid staat gelijk aan het stopzetten van ontwikkeling van medicijnen."
Leufkens ziet meer in juist een grotere samenwerking tussen overheid, onafhankelijke onderzoekers en de industrie. "Gereguleerder publiek-private samenwerking is een betere garantie om te voorkomen dat onderzoeksgegevens in de doofpot verdwijnen dan een cultuur van overcontrole en wantrouwen."

Uit de reactie in het NRC van Henk Jan Out, hoofd Klinisch Onderzoek Schering-Plough Research Institute
"Ten slotte is het naïef om te denken dat onafhankelijke onderzoekers geen belang hebben bij de uitkomsten van research."

Van het wantrouwen weg
Ook het bestuur van de Federa ziet de oplossing om wangedrag te voorkomen niet in meer regelgeving. Hier dreigt namelijk de veiligheidsparadox: er worden regels gevraagd om onderzoek veiliger te maken, maar juist door die regels wordt een sfeer van onveiligheid en angst gecreëerd. En bovendien werken meer regels niet, want: hoe meer regels des te meer ontsnappingsclausules. Het helpt ook al niet om het probleem alleen als een financieel probleem te beschouwen. Het gaat namelijk ook om macht en roem, die kunnen net zo goed als geld iemand corrumperen. Meer regels helpen daar niet tegen, wel betere ondersteuning bij het opschrijven van onderzoeksplannen en uitvoeren van onderzoek. Integriteit ontstaat door het goede voorbeeld en beheerste verwachtingen.

Het bestuur van de Federa zou hieraan vooral met de klinische verenigingen willen werken op geleide van plannen die al eerder zijn uitgebracht door prof. dr. A. Cohen en prof. dr. J. Verweij bij het Clingendael European Health Forum (AMCHAM)

Verwijzing naar artikelen NRC
prof. dr. Trudy Dehue, Onderzoekers die afhankelijk zijn van de farmaceutische industrie ruïneren onze gezondheid
Op NRC-site: Onderzoekers ...
Op site van Dehue: incl. reacties van Leufkens en Out